Fourier Dönüşümü ile Yazı Çizmek: Epicycle’dan Osiloskopa (FATİH)

 

Dün gece epicycle'lar hakkında bir youtube videosu izledim ve kendi adımı epicycle'lar ile yazmaya karar verdim :) 

Bu videoda Fourier dönüşümünün soyut bir matematik kavramı olmadığını, doğru yaklaşımla nasıl görsel ve fiziksel bir deneye dönüştürülebileceğini gösteriyorum. 

Python ile, “FATIH” yazısını önce nokta tabanlı bir kontur olarak oluşturdum.

Bu konturu kompleks bir sinyal gibi (x+iy) ele alarak FFT ile frekans bileşenlerine ayırdım. Ve seçilen Fourier katsayılarıyla yazıyı epicycle (döner daireler) yöntemiyle yeniden çizdim. 

Platform olarak google colab üzerinde python ve kodlama için AI desteği ile hızla tamamladım.

Her karmaşık şekil sinüsüsoidal sinyallerin toplamı olarak ifade edilebiliyor. Ben de yaptım :)

Ayrıca ilerleyen günlerde osiloskop ekranına ismimi yazdırabilirim o da güzel gözüküyor.

Kıyamet Günü ve Direniş

Geçenlerde galerimi temizlerken 2021'de bizim teknik servisteki arkadaşların tamirden artan komponentleri birleştirerek yaptığı bir robot modelinin fotoğrafına denk geldim. Orjinal fotoğrafı şu anda bulamadım ama, orjinal fotoğrafın arkaplanını ai ile değiştirdim ve şu şekilde bir fotoğraf ürettim.

Akabinde bu fotoğrafı linkedin'de yayınladım: Post | Feed | LinkedIn

Az önce de bu fotoğraftan bir video üretebilir miyim acaba diye düşünüp hemen yine AI'a danıştım. 

Aşağıda izleyebilirsiniz.

Bakalım nereye gidecek bu işin sonu.

Tabi AI'a bu kadar danışmışken, AI'sız dijital alanlar yazımı da hatırlatmadan bitirmeyeyim.

Buradan: AI'sız Dijital Alanlar

AC Sürücü Özellikleri Hangi Sorunlara Çözüm Üretir?

Genç bir mühendis mail atmış, GA700 invertörlerinin dökümanlarında yazan özellikleri isim isim yazıp ne işe yaradıklarını sormuş. Seneler önce kendime aşağıdaki notları mail atmışım, direkt buraya kopyala-yapıştır yapıyorum. Hatalı olan olabilir tekrar kontrol etmedim. Ayrıca notlarımda bulunan bazı özellikler farklı cihazlarda farklı isimlerle yer alıyor olabilir.

Torque Control (Tork Kontrolü): Motorun torkunu kontrol ederek, sabit bir tork sağlamaya yardımcı olur. Özellikle sabit yük gereksinimi olan uygulamalarda kullanılır

Droop Control: Motor hızını ve torkunu dengeleyerek birden fazla motorun aynı yükü paylaşmasını sağlar. Genellikle paralel çalışan, aynı yükü ortak taşıyan motor sistemlerinde kullanılır. Birden fazla roll üzerinde akan bir metal sac, vinç yürütme motorları eğer birlikte kullanılıyorsa...

Speed/Torque Control Switch (Hız/Tork Kontrolü Anahtarı): Hız ve tork modları arasında geçiş yapar. Sürücü tork modundayken sabit tork elde etmek için hızı değiştirirken, hız modunda ise motorun hızını istenen hızda (referans hız) sabit tutmaya çalışır bu sebeple yükün ihtiyacına göre tork üretir.

Feed Forward Control: Motorun hız ve tork tepkilerini iyileştirmek için gelecekteki durumu tahmin eden bir kontrol sağlar. Bu, hızlı yanıt sürelerine ihtiyaç duyan uygulamalarda önemlidir.

Zero Servo Control: Zero Servo, motor milini durduran ve konumunu sabit tutan bir pozisyon kontrol fonksiyonudur. Sürücü, duran motoru güvenli hale getirir ve harici bir kuvvet motoru hareket ettiremez. Zero Servo fonksiyonu etkinleştirildiğinde, sürücü "home" (referans) pozisyonunu kaydeder. Yük motoru döndürse bile, sürücü motor konumunu düzeltebilir ve motoru tekrar home pozisyonuna getirebilir.

Momentary Power Loss Ride-Thru: Kısa süreli elektrik kesintilerinde motorun durmasını önler, sistemin çalışmaya devam etmesini sağlar.

Speed Search (Hız Arama): Motorun hızını yeniden başlatmadan önce mevcut hızını tespit eder, bu da yeniden başlatmayı daha yumuşak ve verimli hale getirir. Örneğin tünelde motora bağlı bir fan varsa ve sistemde enerji olmadığı durumda rüzgar fanı döndürüyorsa, motor kalkış yaptığında fanın mevcut hızını algılayıp direkt o hızdan kalkmasını isteriz. Benzer çalışma sistemi cnc toollarında veya çok çeşitli uygulamalarda karşımıza çıkabilir.

Overtorque Detection (Aşırı Tork Tespiti): Motorun aşırı tork/yük altında çalışıp çalışmadığını izler ve koruma sağlar. Motorun zarar görmesini engeller.

Torque Limit (Tork Sınırı): Motorun üretebileceği maksimum torku sınırlayarak aşırı yüklemeleri önler. AC Sürücü hız modunda çalışırken, tork limite ulaştığında hızı düşürür ve torkun daha fazla yükselmemesini sağlamaya çalışır. 

Bu her ne kadar tork limitli bir çalışma olsa da, tork kontrol değil, torka bağlı hız kontrolü uygulamasıdır.

17 Step Speed (17 Adımlı Hız Kontrolü): Motorun farklı hız seviyelerinde çalışmasını sağlar, esnek hız ayarları sunar. Dijital girişlerle motorun hangi hızda çalışacağı önceden ayarlanabilir.

Accel/Decel Switch : Motorun hızlanma ve yavaşlama sürelerini ayarlamak için kullanılır, bu da seçime göre hassas kontrol sağlar.

S-curve Accel/Decel (S-eğrisi İvme/Yavaşlatma): Hızlanma ve yavaşlama sürecini yumuşak ve kontrollü bir şekilde yapar, ani değişimlerden kaynaklanan sarsıntıları önler.

3-Wire Sequence (3 Kablolu Sekans): Üç kabloyla çalışan motor kontrol yöntemini sağlar, basit kontrol devrelerinde yaygın olarak kullanılır.

Auto-Tuning (Otomatik Ayar): Motorun parametrelerini otomatik olarak optimize eder, hem dönen hem de sabit motorlar için kullanılabilir.

Dwell: Motorun belirli bir süre sabit hızda çalışmasını sağlar, genellikle hızlanma veya yavaşlama aşamalarında kullanılır.

Cooling Fan On/Off Switch (Soğutma Fanı Açma/Kapama Anahtarı): Motor sürücüsünün içindeki soğutma fanını açıp kapatma özelliği sunar, enerji tasarrufu sağlar.

Slip Compensation (Kayma Telafisi): Yük altındaki motorun hızını sabit tutmak için kaymayı telafi eder, özellikle sabit hız gereken uygulamalarda kullanılır.

Frequency Jump (Frekans Atlama): Belirli bir frekans aralığında motorun çalışmasını önler, rezonans sorunlarını azaltır

Upper/Lower Limits for Frequency Reference (Frekans Referansı için Üst/Alt Sınırlar): Motor hızının belirli bir aralık içinde kalmasını sağlar, aşırı hız veya düşük hızda çalışmayı önler.

DC Injection Braking (DC Enjeksiyon Freni): Motorun durma anında daha hızlı yavaşlamasını sağlamak için doğru akım enjeksiyonu kullanır.

Overexcitation Deceleration (Aşırı Uyarma Yavaşlatma): Motorun hızlı bir şekilde yavaşlamasını sağlamak için manyetik alanı kuvvetlendirir.

High Slip Braking (Yüksek Kayma Freni): Hızlı yavaşlama gerektiren uygulamalar için motorun kayma oranını artırarak frenleme sağlar.

PID Control (PID Kontrolü): Hata sinyalini sürekli izleyip hız ve torku kontrol etmek için geri beslemeyi kullanır. Uyku fonksiyonu ise motorun gerektiğinde dinlenme moduna geçmesini sağlar.

Energy Saving Control (Enerji Tasarruf Kontrolü): Motorun çalışma süresince enerji verimliliğini artırır, enerji tüketimini optimize eder.

MEMOBUS/Modbus Communication (RS-485): Endüstriyel otomasyon sistemlerinde yaygın olarak kullanılan haberleşme protokollerini destekler.

Fault Restart (Hata Yeniden Başlatma): Geçici hatalardan sonra motorun otomatik olarak yeniden başlatılmasını sağlar.

UL, cUL, CSA, CE, TÜV, EAC, RCM, KC, RoHS Nedir?

Global Standart kısaltmalarının açıklamaları

UL/cUL/CSA: UL (Underwriters Laboratories) Amerika Birleşik Devletleri merkezli bir güvenlik sertifikalandırma şirketidir. cUL, Kanada için UL sertifikası anlamına gelir. CSA (Canadian Standards Association), Kanada'da ürün güvenlik ve performans standartları için sertifikalandırma sağlar.

CE: Avrupa Birliği (AB) içinde satılan ürünlerin AB'nin güvenlik, sağlık ve çevre koruma standartlarına uygun olduğunu belirtir.

TÜV: Almanya merkezli bir test ve sertifikasyon kuruluşudur. Ürünlerin güvenlik ve kalite standartlarına uygunluğunu belgeler.

EAC: Avrasya Gümrük Birliği ülkelerinde (Rusya, Belarus, Kazakistan, Ermenistan ve Kırgızistan) satılan ürünlerin güvenlik ve sağlık standartlarına uygunluğunu belirtir.

RCM: Avustralya ve Yeni Zelanda'da radyo, telekomünikasyon ve elektrikli ürünlerin güvenlik ve elektromanyetik uyumluluğunu belirten bir işarettir.

KC: Güney Kore'de satılan elektronik ve elektrikli ürünlerin güvenlik standartlarına uygunluğunu belgeleyen bir sertifikadır.

Uyum Kuralları

RoHS (Restriction of Hazardous Substances): Belirli tehlikeli maddelerin kullanımını sınırlayan bir Avrupa Birliği direktifidir. Elektronik ve elektrikli ekipmanlarda kurşun, cıva, kadmiyum, altı değerlikli krom, polibromlu bifeniller (PBB) ve polibromlu difenil eterler (PBDE) gibi maddelerin kullanımını sınırlar veya yasaklar. Bu standart, çevresel ve sağlık risklerini azaltmayı amaçlar.

Bu sertifikalar ve uyumluluklar, ürünlerin ulusal ve uluslararası pazarlarda kabul görmesini sağlar, üreticilere ve tüketicilere ürünlerin güvenli ve standartlara uygun olduğunu garanti eder. 

CE hk: Çinden gelen bazı ürünlerde bulunan "Chinese Equipment" logosu, CE standardının logosuna çok benzemektedir.

"Endüstri 4.0" ya da "Yalın++" ? (industry 4.0 or lean++?)

Efendim, geçenlerde "Yalın üretim ve endüstri 4.0 kavramlarını karşılaştıran, endüstri 4.0'ın yalın üretime galebe çalacağını yazan" bir makale okudum. Ardından sektörde görüşlerine kıymet verdiğim bir abimle konuşurken yine benzer bir konu gündeme geldi. Hemen aklıma iki soru geldi...

1. Endüstri 4.0 bir devrim mi?

2. Yalın ve Endüstri 4.0 birbirinin rakibi mi?

Sonda söyleyeceğimi başta söyleyerek, her iki soruya da baştan "Hayır" yanıtını verip kısaca devam edeyim.

Maslow günümüzde yaşasaydı :)

Yeni Mezun Mühendisler İçin; Klasik Bir Proje Hikayesi

Tecrübeli profesyoneller için de ilgi çekici olabilir.

Konuya tamamen yabancı olanların da fikir sahibi olması amacıyla, üzerine pek de düşünülmemiş, gelişine bir tarif yaparak başlayayım: Ucuna otomatik olarak matkap ucuna benzeyen çeşitli aletler takılabilen, bu aletleri diket, yatay ve çeşitli açılarda hareket ettirebilen ve bu aletler sayesinde önüne koyulan malzeme üzerine delikler delmek, şekiller çizmek, metal bloklardan heykeller çıkartmak, camı desenli biçimde kesmek gibi  çeşitli hareketleri otomatik olarak yapabilen makinalara cnc makinası adı veriliyor.

Müşterimiz XYZ firması. Yeni bir cnc projesi üzerinde çalışıyoruz. 

Müşterimiz açısından bu projedeki yenilik, makina üzerinde bulunan 3 ekseninin dönen servo motorlardan lineer servo motorlara dönüştürülüyor olması. Böylece her bir eksenin boştaki hızını 2 katına çıkaracağız. Bu değiştirilen 3 eksenin ikisi olan, X1 ve X2 eksenleri paralel çalışacak. Y ekseni de X1 ve X2 eksenlerinin taşıdığı köprü üzerinde hareket edecek. Eksenlerin birlikte çalıştığını düşünürsek, en iyi durumdaki (köşegen hareketi) hız 2.83 kat artacak. Ancak lineer motorun konfigürasyonunu oluştururken, projenin yetişmesi gereken tarih fuar tarihi ile sınırlı olduğu için stoktaki malzemeleri kullanma yoluna gitmemiz gerekiyor.

Ayrıca bu yeni makinanın fuara yetişmesi gerekiyor. Motor tedarikçisi biziz, elimizden geleni yapmamız lazım.

Servo Motor Seçerken...

Bir servo motor nasıl seçilir?

Merhabalar efendim. Lap diye mevzuya girelim. Servo motor seçimi mühim iştir. Piyasanın genel yaklaşımı olan;

- Sonuçta servo alacağım. Artık teknoloji ilerledi hepsi birbirinin aynısı bu devirde artık markanın önemi kalmadı, önemli olan uyguladığın vade arkadaş.

Yaklaşımı bi yere kadar doğru olmakla birlikte, o "bi yere kadar"ın sınırını çizebilmek servo motor seçiminde (dolayısıyla kontrolör seçiminde ve bunlara mukabil üretimin performansında ve kalitesinde) önem arz etmektedir.

Servo motor seçmininde fiyat ve vade dışında nelere dikkat etmelisiniz?

Yaskawa SigmaWin+ ile Servo Parametre Ayarları Yapalım

Geçtiğimiz günlerde müşterilerimizden birisi için temel seviye servo devreye alma eğitimi gerçekleştirdim, Uzunca bir süredir düzenlediğim eğitimlerde ekran görüntüsünü kaydetmiyordum bu sebeple kayıt programlarını kullanma konusunda pek de yetenekli olduğumu söyleyemeyeceğim...

İlk iki kayıt silindi, ben de azimle, hızla üçüncü bir kayıt yaptım. Sanırım böylece arkadaşlar da SigmaWin+ programını kullanmayı kolay kolay unutmayacak şekilde öğrenmiş oldular :)

Çok da genele hitap eden bir konu değil fakat ilgilenenlar aşağıdaki videoyu izleyerek servo devreye alma esnasında yapılacak temel işlemleri tekrar edebilirler.

Sigma 7 ve Sigma 5 için SigmaWin+ Versiyon 7.12 download linki (yeni tasarım) : http://bit.ly/1T4U4E5

Tüm sigma serileri için SigmaWin+ V5.75 download linki:http://bit.ly/1TvKW5T

G-Code'ları Hakkında Kaynaklar

Tekrar Selamlar, bu kısa bir not olacak... Sadece konu ile ilgilenenlere beğendiğim bir kaç bağlantıyı paylaşacağım.

1. http://www.cuttingedgecnc.com/cncstartingout.htm
2. http://www.helmancnc.com/cnc-milling-circular-interpolation-program-example/ 
3. http://linuxcnc.org/docs/html/gcode/ 
4. http://www.imsrv.com/deskcnc/DeskCNC%20G-code.pdf 

Bu bağlantılarda yer alan bilgiler işinize yarayabilir.

Nesnelerin İnterneti(IoT) ve Endüstri 4.0

Tam 'Makina öğrenmesi' konusuna merak salmışken ve SuperOnline'ın kazısında ofisimizin fiber kabloları koptuğu için çeşitli telekom terimleriyle haşır neşir olmuşken, endüstri 4 kavramından habersiz bir dostumla konuşunca, konuyla ilgili hızlı bir blog yazmayı düşündüm.

ABD'de Nesnelerin Interneti (IoT - Internet of Things), Avrupa'da Industry 4.0 olarak sıklıkla karşımıza çıkan bu kavramlar nedir, pazarın oyuncuları kimlerdir, IoT son kullanıcı olarak bizlere ne getirecek?

SERVO nedir?

Sürekli servo motorları kullanmama rağmen, son zamanlarda bir kaç defa sözlük anlamı sorulduğu için üzerinde düşünme fırsatım oldu. Genellikle pozisyon kontrolü yapabildiğimiz motorlara servo motor diyoruz ve bunu kısaca "servo" olarak ifade ediyoruz. Fakat gerçekte servo kavramı daha geniş bir anlam ifade ediyor. İşin doğrusu servo, servo sürücü vb. ifadeleri belirli bir aygıtı anlatmaktan çok, belirli bir fonksiyonu anlatıyor.

CNC (Tanışma)

CNC lazer kesim makinesinden
çıkmış bir ürüm

CNC: İngilizce “Computer Numerical Control” terimini oluşturan kelimelerin baş harflerinden oluşmuştur. Türkçe’ye çevirdiğimizde, “Bilgisayarlı Nümerik Kontrol” anlamına gelir. CNC tezgahları, hammadde olarak tahta, mermer, metal gibi işlenebilen malzemeleri kullanırlar ve kabaca ‘bütün bir malzemeden’, bilgisayar ile tasarlanmış daha ufak ve işlenmiş parçaları otomatik olarak imal ederler.

CNC mantığıyla geniş bir spektrumda makine imalatı yapılabilmektedir.

CNC tekniğinin, tornalar, frezeler, lazer/su jeti/plazma/vb. kesim ve işleme makineleri gibi çok geniş bir kullanım alanı vardır.

En Çok Kullanılan Ethernet Protokolleri (*)

(*) : Control Engineering dergisi tarafından 2013 senesinde yapılan araştırmaya göre

Haberleşme ağları hayatımıza girdiğinden beri çok şey değişti. Artık milyarlarca insan ve milyarlarca cihaz birbirleri arasında ölçülemeyecek boyutlarda veri paylaşıyor.

Peki bu haberleşmeler, tesislerde hangi protokoller üzerinden yapılıyor? "Control Engineering" dergisi, 2013 senesinde bununla ilgili bir araştırma yayınlamış. 

Su Damlası Kesmek, Sinekten Yağ Çıkartmak

Su tutmayan yüzeyin yakın çekimi

Merhaba!

Bir su damlasını işleri berbat etmeden nasıl dilimleyebilirsiniz?

Superhydrophobic yüzeylerin kullanılması ile bu mümkün. Şuradaki 11sn'lik -> YouTube linki 'nden bu işlemin nasıl yapıldığını izleyebilirsiniz.

Peki, bu sudançokkorkan yüzeyler ve su damlaları arasındaki ilişki sayesinde, havadaki nemden cep telefonlarınızı şarz etmek yolunda bazı çalışmalar olduğunu söylesem ne dersiniz?

This approach could lead to devices to charge cellphones or other electronics using just the humidity in the air. As a side benefit, the system could also produce clean water.

Hadi canım dediğinizi duyar gibiyim. Bilimkurgu değil, gerçeğin ta kendisi... "hava'dan nem kapmak" deyimi, sonunda farklı bir anlam kazanacak gibi.

İlginizi çektiyse, şu -> link 'teki ingilizce makaleyi okuyabilirsiniz.

Hazır bu konuya parmak atmışken, teorik de olsa, su damlasıyla çalışan bir bilgisayar mümkün mü sorusunun cevabı için YouTube 'daki bu listeyi de incelemenizi önerebilirim.